Trong tháng 8/2026, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng Tuyên Quang tổ chức tập huấn ứng dụng QGIS trong quản lý dữ liệu và xây dựng bản đồ chi trả dịch vụ môi trường rừng. Đây là hoạt động thiết thực nhằm nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin cho đội ngũ cán bộ, viên chức, người lao động; đồng thời từng bước chuẩn hóa hệ thống dữ liệu phục vụ triển khai chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn tỉnh.
QGIS là phần mềm mã nguồn mở chuyên về hệ thống thông tin địa lý (GIS), cho phép người sử dụng quản lý, cập nhật, phân tích và thể hiện dữ liệu không gian trên bản đồ. Đối với lĩnh vực lâm nghiệp, việc khai thác hiệu quả công cụ này có ý nghĩa quan trọng khi diện tích rừng lớn, địa hình phức tạp, phạm vi quản lý rộng và dữ liệu cần thường xuyên được cập nhật.
Cán bộ, nhân viên của Quỹ Bảo vệ Phát triển rừng Tuyên Quang tham gia tập huấn ứng dụng QGIS trong quản lý dữ liệu và xây dựng bản đồ chi trả dịch vụ môi trường rừng. Ảnh: Đức Bình.
Tại lớp tập huấn, các học viên được hướng dẫn từ những nội dung cơ bản đến chuyên sâu, như sử dụng phần mềm QGIS; thiết lập và sử dụng hệ quy chiếu VN-2000; chuẩn hóa dữ liệu không gian phục vụ công tác quản lý; cập nhật, truy vấn cơ sở dữ liệu bản đồ chi trả dịch vụ môi trường rừng.
Bên cạnh đó, học viên còn được thực hành các kỹ năng phân tích không gian, hỗ trợ giám sát biến động rừng, biên tập bản đồ kết quả chi trả dịch vụ môi trường rừng và xử lý những tình huống phát sinh trong quá trình quản lý dữ liệu tại cơ sở.
Điểm đáng chú ý của chương trình tập huấn là việc học đi đôi với hành. Thay vì chỉ tiếp cận phần mềm trên những dữ liệu mẫu, cán bộ kỹ thuật trực tiếp sử dụng máy tính cá nhân và khai thác chính dữ liệu bản đồ chi trả dịch vụ môi trường rừng của Quỹ để thực hành.
Cách làm này giúp nội dung tập huấn bám sát yêu cầu công việc thực tế. Những khó khăn thường gặp trong quá trình cập nhật dữ liệu, chỉnh sửa ranh giới, truy vấn thông tin hay biên tập bản đồ được đưa ra trao đổi, phân tích và hướng dẫn xử lý ngay tại lớp học.
Qua thực hành, cán bộ kỹ thuật từng bước làm chủ các công cụ của QGIS, nâng cao khả năng quản lý, khai thác, cập nhật và xử lý dữ liệu không gian. Quan trọng hơn, việc thống nhất phương pháp xử lý dữ liệu góp phần hạn chế sai lệch, tạo sự đồng bộ giữa các khâu và từng bước chuẩn hóa cơ sở dữ liệu bản đồ chi trả dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn tỉnh.
Bà Đinh Thị Hà, Giám đốc Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng Tuyên Quang cho biết, việc tổ chức tập huấn ứng dụng phần mềm QGIS là hoạt động thiết thực, giúp viên chức, người lao động của Quỹ cập nhật kiến thức, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin và kỹ năng xử lý dữ liệu bản đồ.
Việc ứng dụng phần mềm QGIS vào sử dụng được kỳ vọng sẽ hỗ trợ tích cực trong công tác chi trả dịch vụ môi trường rừng ở Tuyên Quang. Ảnh: Đào Thanh.
Theo bà Đinh Thị Hà, việc làm chủ các công cụ công nghệ không chỉ phục vụ yêu cầu trước mắt mà còn tạo nền tảng để Quỹ từng bước đổi mới phương thức quản lý. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, cập nhật và khai thác hiệu quả, công tác theo dõi, kiểm tra, xác định diện tích và thực hiện chi trả dịch vụ môi trường rừng sẽ thuận lợi hơn, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách.
Hiện nay, tỉnh Tuyên Quang có hơn 776 nghìn ha rừng cung ứng dịch vụ môi trường rừng. Với diện tích rừng lớn, địa bàn quản lý rộng, địa hình chủ yếu là đồi núi, việc thu thập, kiểm tra, cập nhật và xử lý dữ liệu theo phương pháp truyền thống đòi hỏi nhiều thời gian, nhân lực.
Trong khi đó, nguồn kinh phí chi trả dịch vụ môi trường rừng mỗi năm lên tới hàng trăm tỷ đồng. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là tổ chức chi trả đúng đối tượng, đúng diện tích mà còn phải bảo đảm tính chính xác, minh bạch và hiệu quả trong từng khâu quản lý.
Việc đưa QGIS vào sử dụng được kỳ vọng sẽ hỗ trợ tích cực cho quá trình này. Thông qua dữ liệu không gian được quản lý trên nền bản đồ số, cán bộ chuyên môn có thể thuận lợi hơn trong việc tra cứu, đối chiếu, cập nhật thông tin và phát hiện những vấn đề cần kiểm tra, xử lý.
Nguồn: Báo Nông nghiệp và Môi trường
