Chính phủ vừa ban hành Nghị định 39/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 27/2019/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Đo đạc và bản đồ, nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo đảm thống nhất với tổ chức bộ máy mới và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý hoạt động đo đạc, bản đồ.
Nghị định 39/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 27/2019/NĐ-CP ngày 13/3/2019 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Đo đạc và bản đồ. Ảnh: Trần Hương.
Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 25/1/2026, sửa đổi, bổ sung nhiều quy định quan trọng liên quan đến điều kiện cấp giấy phép hoạt động đo đạc và bản đồ, cấp chứng chỉ hành nghề, phân công trách nhiệm xây dựng dữ liệu bản đồ chuyên ngành, đồng thời thay thế, bãi bỏ một số quy định không còn phù hợp.
Số hóa trong cấp phép, quản lý hành nghề đo đạcMột trong những điểm nhấn mang tính đột phá của Nghị định số 39/2026/NĐ-CP là việc hiện thực hóa chủ trương chuyển đổi số quốc gia trong quy trình cấp giấy phép hoạt động đo đạc và bản đồ. Thay vì tư duy quản lý dựa trên hồ sơ giấy truyền thống, Nghị định mới đã chuyển mạnh sang phương thức quản lý dựa trên dữ liệu số, khai thác tối đa khả năng kết nối, liên thông các cơ sở dữ liệu quốc gia, từng bước hình thành cơ chế quản lý hiện đại theo hướng hậu kiểm.
Tại Điều 1 sửa đổi Điều 32 của Nghị định số 27/2019/NĐ-CP, quy định về hồ sơ đề nghị cấp giấy phép hoạt động đo đạc và bản đồ đối với tổ chức trong nước đã được điều chỉnh căn bản, theo hướng rút gọn thành phần hồ sơ, linh hoạt về hình thức nộp và tăng cường sử dụng dữ liệu điện tử. Theo đó, các văn bằng tốt nghiệp đại học, chứng chỉ chuyên môn của người phụ trách kỹ thuật và nhân viên kỹ thuật có thể nộp dưới dạng bản sao hoặc tệp tin bản sao điện tử thay cho bản sao công chứng như trước đây.
Đặc biệt, Nghị định quy định rõ trường hợp văn bằng, chứng chỉ đã được lưu trữ tại cơ sở dữ liệu về giáo dục đại học, cơ sở dữ liệu về giáo dục nghề nghiệp và được kết nối, chia sẻ thì tổ chức, cá nhân không phải nộp bản sao văn bằng, chứng chỉ. Quy định này có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm chi phí tuân thủ thủ tục hành chính cho doanh nghiệp, người hành nghề, đồng thời nâng cao tính xác thực và minh bạch của hồ sơ thông qua việc đối soát trực tiếp với dữ liệu gốc của hệ thống giáo dục quốc gia.
Khách tham quan trải nghiệm dịch vụ Bản đồ số của TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Anh Tuấn.
Đối với nhà thầu nước ngoài, Nghị định tiếp tục siết chặt yêu cầu về tính pháp lý và năng lực thực tế, đồng thời cởi mở về hình thức nộp hồ sơ. Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép được gắn chặt với kết quả trúng thầu hoặc được lựa chọn thầu, trong đó nhà thầu chỉ cần cung cấp bản sao hoặc tệp tin điện tử quyết định trúng thầu (hoặc chọn thầu) cùng với các tài liệu chứng minh năng lực về nhân lực, thiết bị, công nghệ phù hợp với hồ sơ dự thầu đã được phê duyệt. Cách tiếp cận này giúp kiểm soát chặt chẽ năng lực của nhà thầu ngay từ khâu lựa chọn, khắc phục tình trạng hồ sơ hình thức nhưng năng lực thực tế không đáp ứng yêu cầu.
Cùng với cải cách thủ tục cấp phép hoạt động, Nghị định số 39/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 46 của Nghị định số 27/2019/NĐ-CP về hồ sơ đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề đo đạc và bản đồ. Theo quy định mới, cá nhân đề nghị cấp chứng chỉ chỉ cần nộp đơn theo mẫu kèm ảnh màu, văn bằng chuyên môn (hoặc dữ liệu được kết nối, chia sẻ), giấy chứng nhận đủ sức khỏe hành nghề và bản khai kinh nghiệm nghề nghiệp. Tư duy quản lý được chuyển mạnh từ kiểm soát hình thức hồ sơ sang đánh giá thực chất năng lực và quá trình hành nghề của người đề nghị cấp chứng chỉ.
Mặt khác, Nghị định số 39/2026/NĐ-CP còn giải quyết căn cơ vấn đề phân tán, chồng chéo trong quản lý dữ liệu bản đồ chuyên ngành, qua đó tạo nền tảng cho việc xây dựng và vận hành Hạ tầng dữ liệu không gian địa lý quốc gia đồng bộ, thống nhất. Trong bối cảnh kiện toàn tổ chức bộ máy Chính phủ, Nghị định đã thay thế đồng bộ cụm từ “Bộ Tài nguyên và Môi trường” bằng “Bộ Nông nghiệp và Môi trường” tại nhiều điều, khoản, không chỉ bảo đảm tính thống nhất về mặt pháp lý mà còn phản ánh tư duy quản lý tích hợp giữa tài nguyên, môi trường với phát triển nông nghiệp bền vững.
Phân định rõ trách nhiệm xây dựng dữ liệu bản đồ chuyên ngànhMột nội dung quan trọng khác của Nghị định là sửa đổi, bổ sung khoản 2 và khoản 4 Điều 27 Nghị định số 27/2019/NĐ-CP, qua đó phân định rõ trách nhiệm của các bộ trong việc xây dựng, quản lý dữ liệu bản đồ.
Tại khoản 3 Điều 1 sửa đổi Điều 27 của Nghị định số 27/2019/NĐ-CP, trách nhiệm xây dựng và quản lý dữ liệu bản đồ được phân định rõ ràng giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Xây dựng. Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò trung tâm trong việc xây dựng dữ liệu khung quốc gia; xây dựng dữ liệu bản đồ chuyên ngành phục vụ phòng, chống thiên tai, khắc phục sự cố môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu; đồng thời tổ chức tích hợp dữ liệu không gian địa lý quốc gia, đóng vai trò điều phối, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống dữ liệu nền tảng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Bộ Xây dựng tập trung xây dựng dữ liệu bản đồ chuyên ngành về quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn; dữ liệu hải đồ vùng nước cảng biển, luồng tuyến hàng hải và các bản đồ quy hoạch cấp quốc gia, cấp vùng thuộc phạm vi lĩnh vực xây dựng quản lý. Sự phân công rõ ràng này đã khắc phục tình trạng phân tán dữ liệu, bảo đảm mỗi loại dữ liệu bản đồ đều có một cơ quan chịu trách nhiệm chính về chất lượng, cập nhật và chia sẻ, tạo tiền đề quan trọng cho việc phát triển Chính phủ số và kinh tế số dựa trên dữ liệu không gian tin cậy.
Nghị định số 39/2026/NĐ-CP là bước đi chiến lược, kịp thời của Chính phủ trong năm 2026, góp phần hoàn thiện khung pháp lý về đo đạc và bản đồ theo hướng hiện đại, minh bạch và số hóa. Ảnh: Minh Ngọc.
Đáng chú ý, các hồ sơ đề nghị cấp giấy phép hoạt động đo đạc và bản đồ, cấp chứng chỉ hành nghề đã tiếp nhận trước ngày 25/1/2026 tiếp tục được giải quyết theo quy định cũ, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện sắp xếp lại theo hình thức hợp nhất, sáp nhập, tổ chức sau sắp xếp được tiếp tục sử dụng giấy phép hoạt động đo đạc và bản đồ của đơn vị cũ trong thời hạn tối đa một năm, tạo điều kiện ổn định tổ chức, duy trì hoạt động chuyên môn trong giai đoạn chuyển tiếp.
Nghị định số 39/2026/NĐ-CP là bước đi chiến lược, kịp thời của Chính phủ trong năm 2026, góp phần hoàn thiện khung pháp lý về đo đạc và bản đồ theo hướng hiện đại, minh bạch và số hóa. Việc chuẩn hóa các biểu mẫu, quy trình và phân định rõ trách nhiệm quản lý không chỉ nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước của Bộ Nông nghiệp và Môi trường mà còn tạo lập môi trường thông thoáng, thuận lợi, thúc đẩy xã hội hóa hoạt động đo đạc và bản đồ phát triển bền vững, đóng góp thiết thực cho tiến trình chuyển đổi số quốc gia.
Đọc bài viết gốc tại đây
Nguồn: Báo Nông nghiệp và Môi trường
