Dữ liệu chỉ có ý nghĩa khi được khai thác
Ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cho rằng, việc hoàn thiện và đồng bộ cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai là bước tiến quan trọng trong quản lý nhà nước. Không chỉ phục vụ quản lý đất đai, đây còn là nền tảng để hình thành hệ thống dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản thống nhất trên phạm vi cả nước.
Việc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công an cùng các địa phương quyết liệt triển khai Chiến dịch 90 ngày và giờ là Kế hoạch 2959/KH-BNNMT-BCA đang tạo nền tảng quan trọng để hình thành cơ sở dữ liệu đất đai thống nhất trên phạm vi cả nước.
Cơ sở dữ liệu đất đai đồng bộ, liên thông là cơ sở quan trọng cho quá trình cải cách thủ tục hành chính. Ảnh: Thùy Linh.
Theo ông Đính, giá trị lớn nhất của cơ sở dữ liệu đất đai không chỉ nằm ở việc số hóa hàng triệu hồ sơ, mà ở khả năng kết nối và khai thác dữ liệu. Khi dữ liệu được liên thông với hệ thống thuế, kho bạc, công chứng và đăng ký đất đai, cơ quan quản lý có điều kiện kiểm soát tốt hơn các giao dịch, hạn chế thất thu ngân sách, đồng thời từng bước hoàn thiện các chính sách thuế về đất đai, bất động sản theo hướng công bằng, minh bạch.
Ở góc độ người dân và doanh nghiệp, việc liên thông dữ liệu giữa các cơ quan sẽ góp phần rút ngắn đáng kể thời gian, chi phí thực hiện thủ tục hành chính, giảm tình trạng phải cung cấp nhiều lần cùng một loại thông tin hoặc thực hiện các thủ tục xác nhận, trích lục như trước đây. Đây cũng là một trong những điều kiện quan trọng để cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.
Nếu cơ sở dữ liệu đất đai được hoàn thiện và có giá trị pháp lý trong giao dịch, thì người dân không phải xin trích lục hồ sơ nhiều lần; công chứng có thể tra cứu trực tiếp dữ liệu; cơ quan thuế, đăng ký đất đai dùng chung một nguồn dữ liệu; doanh nghiệp tiếp cận thông tin nhanh hơn, thủ tục hành chính được rút ngắn.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Anh Quê, Chủ tịch Tập đoàn G6 cho rằng, điều được kỳ vọng không chỉ là dữ liệu được số hóa mà còn phải được khai thác trọn vẹn trên môi trường số. Khi cơ sở dữ liệu đất đai được hoàn thiện, người dân và doanh nghiệp có thể chủ động tra cứu thông tin, không còn phải làm đơn đề nghị cơ quan nhà nước trích lục hồ sơ như trước.
Theo ông Quê, nếu đã xây dựng môi trường số thì các giao dịch cũng cần được thực hiện trên môi trường số. Chẳng hạn, các tổ chức hành nghề công chứng, văn phòng luật sư có thể sử dụng trực tiếp dữ liệu đất đai đã được xác thực làm căn cứ pháp lý phục vụ giao dịch, thay vì tiếp tục yêu cầu người dân xin trích lục hoặc xác nhận hồ sơ từ cơ quan quản lý.
Để làm được điều đó, theo các chuyên gia, quá trình làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai cần tiếp tục được thực hiện đồng bộ. Các trường hợp còn tranh chấp, chồng lấn, chưa được cấp Giấy chứng nhận hoặc thiếu thông tin phải được rà soát, xử lý dứt điểm trước khi đưa vào hệ thống. Đồng thời, cơ sở dữ liệu cũng cần bổ sung các trường thông tin về giá đất và giá trị thửa đất để phục vụ công tác định giá, xây dựng bảng giá đất và quản lý thị trường bất động sản.
Dữ liệu sạch để định giá đúng
Là đơn vị chuyên tham gia thẩm định giá đất, ông Ngô Gia Cường, Giám đốc công ty TNHH Thẩm định giá và giám định Việt Nam đánh giá, cơ sở dữ liệu đất đai là cơ sở quan trọng phục vụ cho công tác thẩm định giá đất.
“Khi có cơ sở dữ liệu đất đai, chúng tôi mong muốn các cơ quan quản lý nghiên cứu xây dựng bảng giá đất chi tiết đến từng thửa đất dựa trên các cơ sở dữ liệu đã được số hóa. Nếu thực hiện được điều này dựa trên cơ sở dữ liệu Big data và ứng dụng khoa hoạc công nghệ thì việc định giá đất sẽ chuẩn xác đến từng thửa đất, nhờ đó công tác định giá đất được chính xác hơn. Hiện nay, bảng giá đất là sản phẩm của phương pháp định giá đất hàng loạt. Định giá số lớn, mô hình toán học này luôn tồn tại những sai số hệ thống tất yếu. Nếu điều này được khắc phục sẽ giúp việc xây dựng bảng giá đất thuận lợi hơn”, ông Cường nhấn mạnh.
TP Hà Nội đang triển khai Chiến dịch 45 ngày làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai. Ảnh: Thùy Linh.
Cũng theo vị chuyên gia này, để thực hiện hiệu quả việc xây dựng bảng giá đất hàng năm, trong đó giá đất phải bám sát giá thị trường và có tham khảo dữ liệu giao dịch thực tế, việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai là điều kiện tiên quyết. Trước hết, cần thể chế hóa trách nhiệm cập nhật dữ liệu. Nghĩa là mỗi cấp chính quyền, từng cơ quan liên quan từ cấp xã trở lên phải được quy định rõ ràng về trách nhiệm cập nhật dữ liệu đất đai định kỳ, đặc biệt khi có phát sinh biến động.
Bên cạnh đó, cần đầu tư xây dựng hạ tầng dữ liệu số quốc gia hiện đại, không chỉ riêng cho đất đai, mà là một nền tảng có khả năng tích hợp với các cơ sở dữ liệu lớn khác như: dữ liệu dân cư, thuế, thông tin quy hoạch, xây dựng...
Đồng thời, cần mạnh dạn ứng dụng các công nghệ tiên tiến như AI và blockchain trong quản trị dữ liệu đất đai.
Cơ sở dữ liệu hỗ trợ ra quyết định đầu tư
Ông Hoàng Mai Chung, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Tập đoàn Meey Land cho biết, dữ liệu bất động sản bao gồm thông tin về thửa đất, tài sản trên đất và địa chỉ thửa đất nên việc định danh thửa đất, ứng dụng để số hóa thông tin dữ liệu đất đai, bất động sản sẽ giúp Nhà nước có thể giám sát được toàn diện, tổng thể hơn về toàn bộ diễn biến của thị trường bất động sản. Từ đó đưa ra các quyết định chính xác hơn trong việc định hướng đầu tư, phát triển bất động sản cho từng vùng miền, từng phân khúc, từng đối tượng hiệu quả hơn rất nhiều.
Cũng theo ông Chung, hiện nay Chính phủ đã ban hành quyết định về điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050. Trong đó, cho phép sẽ ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI, blockchain trong quản lý đất đai để tự động cập nhật dữ liệu, giám sát quy hoạch và tăng minh bạch. Chính phủ yêu cầu ưu tiên ứng dụng AI, học máy và blockchain nhằm tự động hóa quản lý, bảo đảm tính toàn vẹn và truy xuất nguồn gốc dữ liệu đất đai. Khâu kiểm tra, giám sát thực hiện quy hoạch sử dụng đất trên cả nước cũng được ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data), mô hình hóa không gian, công nghệ viễn thám, ảnh vệ tinh... Các dữ liệu sẽ được công khai thường xuyên để người dân, doanh nghiệp tiếp cận.
Theo ông Chung, quá trình chuyển đổi số đất đai sẽ hiệu quả hơn nếu có sự tham gia của các doanh nghiệp công nghệ trong phát triển giải pháp, hạ tầng và các nền tảng khai thác dữ liệu.
Ông Hoàng Mai Chung cho rằng, cần thiết lập cơ chế kiểm tra chéo và công khai hóa thông tin một cách có chọn lọc. Khi đó người dân, doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi từ sự minh bạch, đồng thời chính họ trở thành kênh giám sát hiệu quả, góp phần phát hiện sai sót, tránh lợi ích nhóm và trục lợi chính sách.
Nguồn: Báo Nông nghiệp và Môi trường
