Ngày 23/6, Báo Lao động tổ chức hội thảo “Nâng cao hiệu quả dòng vốn tín dụng xanh, động lực cho tăng trưởng kinh tế”. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp đã tham dự sự kiện.
Cùng dự có đại diện Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam), Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV), các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp quan tâm tới tín dụng xanh.
Quy mô chưa tương xứng với tiềm năngThông tin về hiện trạng tín dụng xanh tại Việt Nam, bà Hà Thu Giang - Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế cho biết: Tính đến nay đã có 82 tổ chức tín dụng thực hiện cấp tín dụng xanh với tổng dư nợ đạt trên 828 nghìn tỉ đồng, tăng gấp 4,6 lần so với thời điểm năm 2017.
Thời gian qua, hoạt động cấp tín dụng xanh tại Việt Nam đã ghi nhận nhiều kết quả khả quan cả về quy mô dư nợ lẫn số lượng các tổ chức tín dụng tham gia. Hiện tại, cơ cấu dư nợ tín dụng xanh tập trung chủ yếu vào hai lĩnh vực cốt lõi là nông - lâm - thủy sản, bảo tồn đa dạng sinh học (chiếm trên 32%) và năng lượng xanh (chiếm trên 30%). Thực tế, cả phía ngân hàng lẫn doanh nghiệp đều đang có nhu cầu rất lớn đối với dòng vốn xanh, song cung và cầu hiện nay vẫn chưa kết nối hiệu quả do nhiều vướng mắc.
Đại diện lãnh đạo Báo Lao động, Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Cục Môi trường điều hành hội thảo. Ảnh: Nguyễn Hải.
Rào cản lớn nhất, theo bà Hà Thu Giang, đó là khuôn khổ pháp lý về hệ thống tiêu chí nhận diện, xác định các dự án tuần hoàn và việc áp dụng tiêu chuẩn ESG vẫn chưa hoàn thiện, gây khó khăn cho cả tổ chức tín dụng và khách hàng trong quá trình thẩm định và tiếp cận nguồn vốn. Đi cùng với đó là áp lực cân đối nguồn lực của hệ thống ngân hàng do chênh lệch giữa tín dụng và huy động vốn.
Việc triển khai các cơ chế hỗ trợ của Nhà nước cần bảo đảm tính minh bạch, công khai đối tượng thụ hưởng và đổi mới phương thức hỗ trợ phù hợp với nhu cầu thực tế của từng địa phương. Các ngân hàng cũng đối mặt với rào cản lớn trong việc tiếp cận, khai thác dữ liệu quy hoạch ngành và thông tin tuân thủ quy định môi trường của doanh nghiệp. Điều này gây khó khăn cho công tác quản trị rủi ro tín dụng.
Dù tín dụng xanh có tốc độ tăng trưởng ấn tượng, song theo TS. Bùi Thanh Minh - Phó Giám đốc chuyên môn Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV), dòng vốn này hiện mới chỉ chiếm khoảng 4,2-4,5% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Đáng chú ý, tín dụng xanh hiện chủ yếu tập trung vào các dự án quy mô lớn, có mô hình rõ ràng chứ chưa thực sự tiếp cận được khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ. Điều đó khiến việc xây dựng một hệ sinh thái chuyển đổi xanh toàn diện gặp nhiều hạn chế.
Dẫn chứng câu chuyện về mô hình nuôi biển tại Quảng Ninh, TS. Bùi Thanh Minh cho biết, doanh nghiệp vẫn vướng ở khâu cuối cùng trong quá trình làm hồ sơ vay vốn là tài sản thế chấp. Tổ chức tín dụng cho rằng quyền sử dụng mặt biển và không gian biển chưa rõ ràng, đồng thời mô hình này dễ gặp rủi ro thiên tai, bão lũ nên không đủ điều kiện cho vay. Trong khi đó, vốn quốc tế qua các quỹ ngoại với lãi suất lên tới 16 - 18%, nếu vay thì doanh nghiệp trong nước rất bất lợi và triển khai gần như không có hiệu quả.
Cần cơ chế điều phối liên ngành về tài chính xanhĐể tháo gỡ triệt để những vướng mắc này, việc đồng bộ hóa cơ chế chính sách giữa các bộ, ngành và địa phương là giải pháp tiên quyết. Trong thời gian tới, ngành ngân hàng sẽ tiếp tục hoàn thiện để trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định chính sách hỗ trợ lãi suất 2%/năm từ ngân sách nhà nước cho khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh thực hiện các dự án xanh, tuần hoàn sau khi có hướng dẫn từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Bên cạnh đó, các chương trình đào tạo chuyên sâu về tài chính xanh và quản trị ESG cho đội ngũ cán bộ ngành ngân hàng cũng sẽ được đẩy mạnh nhằm nâng cao năng lực thẩm định và quản trị rủi ro.
Ông Nguyễn Hồng Quang - Phó Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Nguyễn Hải.
Theo ông Nguyễn Hồng Quang - Phó Cục trưởng Cục Môi trường, phát triển tín dụng xanh, tài chính xanh là vấn đề mới, có tính liên ngành, liên lĩnh vực. Trong đó cũng chứa đựng những cơ hội, rủi ro và thách thức khác nhau. Thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ môi trường.
Bộ cũng đề nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Tài chính và các Bộ, cơ quan ngang Bộ trong phạm vi quản lý nhà nước của mình tiếp tục nghiên cứu, xây dựng và trình cấp có thẩm quyền ban hành lộ trình cụ thể thực hiện tín dụng xanh; hướng dẫn các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam lồng ghép quy định về dự án đáp ứng tiêu chí môi trường và việc xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh vào hoạt động cấp tín dụng, quản lý tín dụng của các ngân hàng.
Ông Quang cho rằng, cần hình thành cơ chế điều phối liên ngành về tín dụng xanh và tài chính xanh, với sự tham gia của tất cả các bên liên quan. Trong đó, cơ quan quản lý về tín dụng, trái phiếu và tài chính đóng vai trò hạt nhân, phối hợp chặt chẽ, hiệu quả với cơ quan môi trường, các lĩnh vực chuyên ngành và các địa phương trong việc hoạch định chính sách, tổ chức thực thi, theo dõi, giám sát, đánh giá và kiến nghị với các cấp có thẩm quyền…
Từ góc độ tổ chức tín dụng, ông Nguyễn Quang Ngọc - Phó Trưởng Ban Chính sách tín dụng Agribank cho rằng, các tổ chức tín dụng cần đồng hành cùng cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp bằng cách huy động nguồn vốn cho tín dụng xanh; gia tăng quy mô vốn trung, dài hạn, đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế.
Agribank đề xuất Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ tín dụng xanh, trong đó có các chính sách về lãi suất phù hợp. Theo ông Ngọc, điều này sẽ góp phần tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tiếp cận vốn, đồng thời lan tỏa động lực phát triển tín dụng xanh trong toàn hệ thống ngân hàng.
Đọc bài viết gốc tại đây
Nguồn: Báo Nông nghiệp và Môi trường
