Theo thống kê, toàn tỉnh Tuyên Quang hiện có hơn 670,4 nghìn ha rừng cung ứng dịch vụ môi trường rừng. Năm 2025, tổng số tiền thu từ dịch vụ môi trường rừng đạt trên 184 tỷ đồng; tiền trồng rừng thay thế trên 34,6 tỷ đồng. Riêng 3 tháng đầu năm 2026, tổng số tiền thu đạt gần 53 tỷ đồng, trong đó thu tiền dịch vụ môi trường rừng hơn 35 tỷ đồng, thu tiền trồng rừng thay thế hơn 17 tỷ đồng.
Tại thôn Bản Tân, xã Tân Quang, chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng đã từng bước đi vào cuộc sống của người dân. Gia đình anh Đào Văn Tâm là một trong những hộ được hưởng lợi trực tiếp từ nguồn chi trả này. Theo anh Tâm, số tiền nhận hằng năm được gia đình sử dụng để đầu tư mua giống cây, phân bón và mở rộng diện tích rừng trồng. Hiện nay, gia đình anh có gần 6,0ha rừng, chủ yếu là keo lai và bồ đề, mang lại nguồn thu nhập ổn định.
Tuyên Quang là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về độ che phủ rừng. Ảnh: Đào Thanh.
Thực tế cho thấy, nguồn chi trả dịch vụ môi trường rừng không chỉ hỗ trợ về kinh tế mà còn tạo động lực để người dân gắn bó với rừng. Khi quyền lợi gắn liền với trách nhiệm, ý thức bảo vệ rừng được nâng lên, tình trạng xâm hại rừng từng bước được hạn chế.
Để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Tuyên Quang đã phối hợp với chủ rừng là tổ chức, với UBND cấp xã tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng tiền dịch vụ môi trường rừng tại cơ sở nhằm đảm bảo tính công khai, minh bạch, không để thất thoát quỹ.
Bên cạnh đó, công tác quản lý hồ sơ, chứng từ chi trả dịch vụ môi trường rừng, trồng rừng thay thế được thực hiện đầy đủ, phục vụ công tác quyết toán và thanh, kiểm tra theo quy định.
Công tác tuyên truyền chính sách được chú trọng đẩy mạnh, triển khai linh hoạt tại cơ sở. Nội dung về chi trả dịch vụ môi trường rừng được lồng ghép trong các hội nghị về quản lý, bảo vệ và phòng cháy, chữa cháy rừng. Qua đó, nhận thức của người dân về vai trò của rừng từng bước được nâng lên, đồng thời ý thức trách nhiệm trong bảo vệ tài nguyên rừng cũng được củng cố rõ rệt.
Theo bà Đinh Thị Hà, Giám đốc Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Tuyên Quang, những năm qua nguồn kinh phí từ dịch vụ môi trường rừng được chi trả kịp thời, đúng đối tượng, góp phần cải thiện thu nhập cho người dân, đồng thời tạo điều kiện để tái đầu tư phát triển rừng. Việc thành lập các ban kiểm tra, giám sát tại cấp xã, cấp thôn cũng giúp tăng cường tính công khai, minh bạch trong quá trình thực hiện. Nhiệm vụ trong thời gian tới của Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng là thu đủ tiền dịch vụ môi trường rừng, tiền trồng rừng thay thế; giải ngân các nguồn kinh phí này kịp thời đến bên cung ứng dịch vụ môi trường rừng và chủ đầu tư trồng rừng thay thế theo quy định.
Việc chi trả dịch vụ môi trường rừng kịp thời, hiệu quả góp phần nhân lên màu xanh cho những cánh rừng ở Tuyên Quang. Ảnh: Đào Thanh.
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, việc triển khai chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn tỉnh còn gặp một số vướng mắc như, các chủ rừng ở vùng sâu, vùng xa, hạ tầng viễn thông không đảm bảo, không mở được tài khoản ngân hàng, số tiền chi trả cho một số hộ không lớn dẫn đến việc chi trả chưa thuận lợi…
Cùng với đó, công tác rà soát, xác định diện tích rừng cung ứng dịch vụ ở một số nơi còn chồng lấn, sai lệch giữa hồ sơ và thực tế, gây khó khăn trong việc xác định đối tượng, mức chi trả.
Nhận thức của một bộ phận người dân về chính sách còn hạn chế, chưa thực sự hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ, dẫn đến việc phối hợp thực hiện chưa chủ động; địa hình miền núi phức tạp, giao thông đi lại khó khăn, vào mùa mưa lũ, ảnh hưởng đến công tác kiểm tra, giám sát và tổ chức chi trả…
Trong thời gian tới, cùng với việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, tỉnh Tuyên Quang tiếp tục phát huy hiệu quả nguồn lực từ dịch vụ môi trường rừng, gắn bảo vệ rừng với phát triển sinh kế bền vững cho người dân, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Nguồn: Báo Nông nghiệp và Môi trường
