Bộ Nông nghiệp và Môi trường góp ý sửa đổi Nghị định về bảo hiểm nông nghiệp

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến các Bộ, ngành chức năng về việc góp ý hồ sơ dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 58 về bảo hiểm nông nghiệp (dự thảo Nghị định). Tại văn bản phúc đáp, Bộ NN-MT khẳng định, Bộ nhất trí với sự cần thiết phải sửa đổi Nghị định 58 nhằm tháo gỡ khó khăn trong thực tiễn, đồng thời phù hợp với Luật Kinh doanh bảo hiểm (2022) và yêu cầu phát triển bảo hiểm nông nghiệp trong giai đoạn hiện nay.

Phúc đáp nội dung này, Bộ NN-MT đề xuất, Nghị định sửa đổi cần khẳng định Nhà nước thực hiện vai trò chủ đạo trong bảo hiểm nông nghiệp, đặc biệt là thực hiện tái bảo hiểm khi vượt quá ngưỡng bồi thường và khả năng huy động của doanh nghiệp. Đây là kinh nghiệm của các quốc gia trên thế giới đã thực hiện để đảm bảo là bệ đỡ cho doanh nghiệp khi xẩy ra thiên tai, dịch bệnh đặc biệt lớn, giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư vào thị trường bảo hiểm nông nghiệp.

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến Bộ ngành liên quan góp ý sửa đổi Nghị định 58 về Bảo hiểm nông nghiệp. Ảnh: Tùng Đinh.

Cần hoàn thiện cơ sở dữ liệu phục vụ cho xây dựng sản phẩm và quản lý bảo hiểm nông nghiệp. Cần có quy định rõ về cơ sở dữ liệu liên ngành, địa phương về thiên tai, tình hình sản xuất, các rủi ro cho các ngành hàng và các định mức kinh tế - kỹ thuật cho các loại cây trồng vật nuôi. Đây là cơ sở quan trọng để định phí, xây dựng sản phẩm bảo hiểm nông nghiệp từ đó giúp đa dạng hóa sản phẩm và giảm phí bảo hiểm để thu hút nhiều tổ chức, nông dân tham gia.

Bảo hiểm nông nghiệp phải trở thành một phần của chính sách quản lý rủi ro trong sản xuất nông nghiệp; Lồng ghép bảo hiểm nông nghiệp trong các chính sách của ngành để tạo sự chuyển biến đồng bộ, thống nhất…Bảo hiểm nông nghiệp sẽ trở thành trụ đỡ, cùng với chính sách khác như hỗ trợ thiệt hại sau thiên tai hay quỹ phòng chống thiên tai để giúp nông dân sớm ổn định, phục hồi sản xuất.

Tại Tờ trình Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính tổng hợp đánh giá kết quả thực hiện Nghị định số 58; Quyết định số 13/2022/QĐ-TTg ngày 09/5/2022 của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện chính sách hỗ trợ bảo hiểm nông nghiệp; đồng thời đề xuất sửa đổi, bổ sung một số nội dung nhằm tháo gỡ khó khăn trong thực tiễn triển khai. Dự thảo Nghị định sửa đổi về cơ bản đã có những thay đổi theo định hướng phân quyền, phân cấp mạnh cho địa phương, tạo sự linh hoạt và phù hợp với điều kiện, định hướng phát triển nông nghiệp của từng địa phương; mở rộng đối tượng sản xuất nông nghiệp được bảo hiểm và nâng mức hỗ trợ phí; đẩy mạnh chuyển đổi sang bảo hiểm chỉ số cũng như một số nội dung sửa đổi tích cực khác trong quá trình tổ chức thực hiện, giao cho Doanh nghiệp chủ động trong xây dựng sản phẩm bảo hiểm đồng bộ với quy định của Luật Kinh doanh bảo hiểm.

Theo Bộ NN-MT, Nghị định sửa đổi cũng cần khẳng định, nâng cao vai trò của các bộ ngành liên quan. Cụ thể: Bộ Tài chính thực hiện quản lý Nhà nước về bảo hiểm nông nghiệp, tham mưu cho Chính phủ hoàn thiện thể chế chính sách về bảo hiểm theo hướng tiếp cận hướng tới đối tượng sản xuất hàng hóa, có quy mô, giá trị sản xuất cao; đẩy mạnh khuyến khích phát triển bảo hiểm thương mại cho các loại cây trồng, vật nuôi chủ lực và các rủi ro cấp thiết tại các vùng miền (các loại thiên tai, dịch bệnh thường gặp, có tác động lớn đến sản xuất) phù hợp với nhu cầu. Từ đó dẫn dắt các nông hộ, hợp tác xã khác hiểu được vai trò, ý nghĩa của bảo hiểm nông nghiệp để tự nguyện tham gia, tăng tỷ lệ bao phủ của bảo hiểm nông nghiệp đối với các cây trồng, vật nuôi chính có giá trị kinh tế cao. Đối tượng này được thực hiện song hành với các chính sách hỗ trợ phí cho các đối tượng mang tính anh sinh xã hội như hộ nghèo, cận nghèo.

Trâu, bò, lợn là 3 loại vật nuôi nằm trong chính sách được hỗ trợ bảo hiểm nông nghiệp theo Quyết định số 13 của Chính phủ. Ảnh: Kiên Trung.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các địa phương quản lý quy hoạch, kế hoạch, đảm bảo đúng quy trình, quy chuẩn, tiêu chuẩn; giám sát kỹ thuật, phối hợp giám định khi xẩy ra rủi ro để thực hiện bồi thường chính xác, minh bạch và nhanh chóng. Đảm bảo các thông tin được khách quan, công khai, minh bạch tạo miền tin giữa doanh nghiệp bảo hiểm và người dân tham gia bảo hiểm.

Tăng cường công tác nâng cao năng lực cho cán bộ nông nghiệp các cấp về bảo hiểm nông nghiệp; tuyên truyền, phổ biến và lồng ghép về bảo hiểm nông nghiệp trong các chính sách, chiến lược, chỉ tiêu nhiệm vụ phát triển nông nghiệp của Trung ương và địa phương.

Những nội dung cụ thể Bộ NN-MT đề nghị sửa đổi trong hồ sơ dự thảo Nghị định:  - Điều 18. (Đối tượng bảo hiểm được hỗ trợ): Ngoài bổ sung các loại cây trồng, vật nuôi chủ lực của các địa phương, đề nghị bổ sung thêm đối tượng là rừng trồng và máy móc, thiết bị chuyên dùng phục vụ cho sản xuất nông nghiệp và bảo hiểm tài sản nuôi trồng thủy sản. - Điều 19. (Mức hỗ trợ bảo hiểm): Tăng mức hỗ trợ đối với Cá nhân sản xuất nông nghiệp không thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo và đối tượng là tổ chức sản xuất nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn lên 30-50% phí bảo hiểm. Ngân sách Trung ương,  địa phương và người sản xuất cùng chia sẻ tỷ lệ hỗ trợ phí bảo hiểm nông nghiệp. - Điều 20. (Loại rủi ro được bảo hiểm): bổ sung cả loại rủi ro "xâm nhập mặn" - Điều 21. (Địa bàn được hỗ trợ): Cơ bản nhất trí các địa phương đều được hưởng và giao thẩm quyền cho địa phương quy định cụ thể. - Điều 23. (Nguồn kinh phí hỗ trợ): Đề nghị bổ sung thêm khoản 3 để đảm bảo nguồn lực cho các cấp từ Trung ương đến địa phương triển khai thực hiện bảo hiểm nông nghiệp và chính sách bảo hiểm nông nghiệp. Thay vì chỉ hỗ trợ phí bảo hiểm như hiện nay, đề nghị bổ sung kinh phí cho các đơn vị có liên quan và địa phương trong công tác tổ chức, triển khai, quản lý, đào tạo tập huấn, tuyên truyền về bảo hiểm nông nghiệp. - Điều 24 - 26. Hồ sơ, trình tự thủ tục phê duyệt đối tượng hỗ trợ và chi trả phí bảo hiểm nông nghiệp từ Ngân sách Nhà nước. Đề nghị Bộ Tài chính tổng hợp, tiếp thu ý kiến các địa phương, Doanh nghiệp bảo hiểm theo hướng đơn giản hóa thủ tục để tạo điều kiện các địa phương, doanh nghiệp trong quá trình triển khai. - Điều 30. Trách nhiệm của doanh nghiệp: Thay cụm từ "trách nhiệm giải thích" bằng "trách nhiệm thương thảo thống nhất nội dung theo hợp đồng" . Nghiên cứu bãi bỏ quy định yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm phải có trụ sở hoặc chi nhánh tại địa bàn triển khai, nhằm phù hợp với xu hướng chuyển đổi số và các mô hình bảo hiểm chỉ số. - Điều 36. Đề nghị sửa đổi, bổ sung Điều 36 theo hướng làm rõ trách nhiệm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong quản lý chuyên ngành nông nghiệp phục vụ triển khai bảo hiểm nông nghiệp.  + Bãi bỏ khoản 1 Điều 36 liên quan đến công bố thiên tai, dịch bệnh để bảo đảm thống nhất với quy định tại Nghị định số 09/2025/NĐ-CP và các quy định chuyên ngành có liên quan. + Bổ sung quy định tại khoản 6 theo hướng: Tổ chức kiểm tra, chỉ đạo các địa phương trong việc tuân thủ các quy trình, quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp tại các địa bàn triển khai bảo hiểm nông nghiệp; Chủ trì xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu chuyên ngành phục vụ triển khai bảo hiểm nông nghiệp, đặc biệt đối với bảo hiểm theo chỉ số; Tổng hợp, đánh giá tình hình triển khai bảo hiểm nông nghiệp trên phạm vi cả nước và kiến nghị điều chỉnh chính sách khi cần thiết. - Điều 37. Trách nhiệm của UBND, thành phố trực thuộc Trung ương: Bổ sung Khoản 7: Ban hành hoặc hướng dẫn quy trình, quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp phù hợp với điều kiện địa phương; phối hợp trong giám sát, đánh giá tổn thất, thiệt hại khi xẩy ra sự kiện bảo hiểm; Tăng cường tuyên truyền, phổ biến và lồng ghép về bảo hiểm nông nghiệp trong các chính sách, chiến lược, chỉ tiêu nhiệm vụ phát triển nông nghiệp của địa phương.